ازن گازی بی‌رنگ با بوی تند و مشخص است که در لایه استراتسفر زمین وجود دارد و از ما در برابر اشعه‌های مضر خورشید محافظت می‌کند. اما در غلظت‌های بالا برای سلامتی انسان مضر است. ازن سازها به عنوان یک روش موثر برای تمیز کردن آلودگی هوای داخل و بوی نامطبوع تبلیغ می شوند. اما ازن با اثرات سوء برای سلامتی همراه است. شواهد علمی موجود نشان می دهد که غلظت ازن که برای تنفس بی خطر است بعید است در کنترل آلودگی هوای داخل خانه موثر باشد. تولیدکنندگان و فروشندگان دستگاه های ازن از اصطلاحات مختلفی برای توصیف ازن استفاده می کنند. اصطلاحاتی مانند "اکسیژن با انرژی" یا "هوای خالص" نشان می دهد که ازن نوعی اکسیژن "سالم" است. با این حال ، ازن یک گاز سمی با خواص بسیار متفاوت نسبت به اکسیژن است. ازن چه فرم خالص باشد و چه با سایر مواد شیمیایی مخلوط شود ، می تواند برای سلامتی مضر باشد.

ازن ژنراتور چگونه کار می کند؟

ازن ساز بار الکتریکی را به هوایی که از آن عبور می کند وارد می کنند. این برخی از اتم های اکسیژن طبیعی را به اتم های منفرد ناپایدار تقسیم می کند که با سایر مولکول های O2 پیوند می یابند و تشکیل O3 می دهند.

ازن سازبا تجزیه مولکول های اکسیژن (O 2 ) به اتم های منفرد، ازن تولید می کنند و سپس به سایر مولکول های اکسیژن موجود در هوا متصل می شوند و ازن ایجاد می کنند:

تخلیه تاج خاموش: این دستگاه ها با تقسیم مولکول های معمولی اکسیژن موجود در هوا به اتم های منفرد از تخلیه الکتریکی برای تولید ازون استفاده می کنند. سپس این اتم ها به دیگر مولکول های O2 موجود در هوا وصل می شوند تا ازن (O3) تشکیل شوند.

تخلیه تاج، تخلیه الکتریکی است که در اثر یونیزه شدن مایعات مانند هوای اطراف یک هادی با ولتاژ بالا ایجاد می شود. این منطقه محلی را نشان می دهد که در آن هوا (یا مایعات دیگر) دچار شکستگی الکتریکی شده و رسانا شده است و به این ترتیب شارژ می شود که بطور مداوم هادی را درون هوا نشت کند. تاج در مکانهایی اتفاق می افتد که قدرت میدان الکتریکی (شیب بالقوه) اطراف یک هادی از مقاومت دی الکتریک هوا بیشتر است. غالباً به عنوان درخشش مایل به آبی در مجاورت هوای فلزهای اشاره شده با ولتاژ زیاد دیده می شود و با همان خاصیت لامپ تخلیه گاز، نور را منتشر می کند.

پرتوهای فرابنفش: این روند تولید ازون شبیه به نحوه تقسیم اشعه ماوراء بنفش خورشید2Oبرای تشکیل اتم های اکسیژن مجزا است. این فرآیند نسبت به تخلیه تاج کارایی کمتری دارد.

کاربردهای ازن

ازن به دلیل خاصیت اکسیدکنندگی قوی و توانایی از بین بردن میکروارگانیسم‌ها، در صنایع مختلف کاربردهای فراوانی دارد. از جمله این کاربردها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تصفیه آب و فاضلاب: ازن برای ضدعفونی کردن آب آشامیدنی، تصفیه آب استخرها و تصفیه فاضلاب صنعتی استفاده می‌شود.

تصفیه هوا: ازن برای حذف بوهای نامطبوع، گرده‌ها، آلاینده‌ها و میکروارگانیسم‌های موجود در هوا استفاده می‌شود.

صنایع غذایی: ازن برای ضدعفونی کردن میوه‌ها، سبزیجات، گوشت و سایر محصولات غذایی استفاده می‌شود.

صنایع پزشکی: ازن برای استریل کردن تجهیزات پزشکی و درمان برخی بیماری‌ها استفاده می‌شود.

صنایع نساجی: ازن برای سفید کردن و رنگ‌زدایی پارچه‌ها استفاده می‌شود.

مزایای استفاده از ازن

• ضدعفونی قوی: ازن یکی از قوی‌ترین ضدعفونی‌کننده‌ها است و می‌تواند طیف وسیعی از میکروارگانیسم‌ها را از بین ببرد.
• بدون باقی‌مانده شیمیایی: پس از انجام فرآیند ضدعفونی با ازن، هیچ‌گونه ماده شیمیایی مضری در محیط باقی نمی‌ماند.
• سرعت عمل بالا: ازن بسیار سریع‌تر از سایر روش‌های ضدعفونی عمل می‌کند.
• طیف وسیعی از کاربردها: ازن کاربردهای بسیار متنوعی در صنایع مختلف دارد.

معایب استفاده از ازن

• سمیت: ازن در غلظت‌های بالا برای سلامتی انسان مضر است و می‌تواند باعث تحریک دستگاه تنفسی شود.
• ناپایداری: ازن یک مولکول ناپایدار است و به سرعت به اکسیژن تبدیل می‌شود.
• هزینه بالا: دستگاه‌های ازن ساز و هزینه‌های نگهداری آن‌ها نسبت به سایر روش‌های ضدعفونی بالاتر است.

قیمت دستگاه ازن زنی به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله :

·        دبی آبی که باید گندزدایی شود.

·        حجم و دبی آب برحسب لیتر

·        نوع کمپرسور و هواساز دستگاه ازن زنی

·        استفاده از کپسول هوا یا هواساز

آیا گندزدایی با دستگاه ازن ژنراتور ترکیبات جانبی نیز بهمراه دارد؟

هنوز مشخص نشده است که غلظت ازنی که در گندزدایی آب آشامیدنی بوسیله دستگاه ازن ژنراتور به کار می رود می تواند اثر زیان آوری روی سلامتی انسان داشته باشد یا خیر. ازن نیز همانند کلر می تواند محصولات جانبی مانند برومات، بروموفرم، اسید برمواستیک، آلدهید، کتون و اسید های کربوکسیلیک ایجاد نماید. در بین این ترکیبات آلدهیدها بسیار برای سلامتی، مشکل ساز می باشند. اما اطلاعات کافی در مورد خطرات بوجود آمده در نتیجه حضور این ترکیبات در آب آشامیدنی وجود ندارد. در مورد کلر نباید خطرات سلامتی را غیر مرتبط با محصولات جانبی گندزدایی دانست. در عین حال اکثر باقیمانده ها باید با توجه به محصولات جانبی حاصل از فرایند دستگاه ازن ژنراتور مورد بررسی قرار گیرند.